Uzun Hikaye Kitap İncelemesi (Mustafa Kutlu)

Kültür ve Eğitim birimimiz öncülüğünde gerçekleşen okuma gruplarımız son olarak Mustafa Kutlu‘nun Uzun Hikaye adlı eserini okudu. Sürekli olarak okuduğumuz eserler hakkında yapacağımız kitap tahlillerinin ilki sizlerle…

Uzun Hikaye Kitap İncelemesi

Mustafa Kutlu tarafından 2000 yılında yayınlanan bu eser adı gibi uzun hikaye türünde yazılmıştır. Bu kitabıyla hikayeciliğinden farklı tarzda bir eser verse de, tam olarak bu özelliğinden uzaklaşamamıştır. Naif ve zarif tarzda yazılmış olan eser tek solukta okuru son cümleye getirmektedir. Mustafa Kutlu’nun sade, akıcı ve Anadolu kokan dilini burada da görmekteyiz. Sıkça geriye dönüş tekniği kullanılmış olması da okurun dikkatini canlı tutmayı amaçlamaktadır. Gezgin bir hayat anlatılması hasebiyle kitap aslında küçük küçük hikayelerin bir bütünüdür.

Kitapta Bulgaristan göçmeni Ali ile oğlunun nostalji kokan hikayesi, Mustafa’nın ağzından anlatılmıştır. İlk olarak nam-ı diğer Sosyalist Ali ve annesi Münire’nin hikayesini anlatmakla başlıyor işe. Annesini, babasına vermemelerinden sebep kaçarak evlenmeleri ve bunun sonucu olarak devam eden bir göçebe hayat… Bu hayatın içine sinmişliğinden sıkça bahsediyor Mustafa, babasına sık sık ‘Buraya yerleşiyor muyuz?’ diye sorması da buradan geliyor olsa gerek. Vagondan bir evde bir süre hayatlarını idame ettirmeleri de bize hayatının kendisinin de göçebe olduğunu bir kez daha gösteriyor.

Kitapta saka kuşu, küpe çiçeği, kitaplar, mızıka ve daktilo sıkça kullanılmaktadır. Bunlar Mustafa’nın annesi Münire’nin ölümünden sonra babasıyla birlikte devam ettikleri göçebe hayatta, yanlarından hiç ayırmadıkları eşyaları oluyor. Ve kitap bize sıkıntılı bir hayat içinde, umut dolu insanları gösteriyor. Ezcümle kitap dili ve anlattıklarıyla okura güzel bir an yaşatmayı başarıyor.

Mustafa Kutlu kimdir?

Mustafa Kutlu, 6 Mart 1947’de Erzincan’da doğdu. 1968’de Erzurum Atatürk Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’nden mezun oldu. 1974’te Dergâh Yayınları’nda çalışmaya başladı ve 1990’da yayımlanmaya başlayan Dergâh dergisinin genel yayın yönetmenliğini Ocak 2016’ya kadar yürüttü. Eserlerinin çoğu hikâye; bunların yanında deneme ve inceleme kitapları da var. Anadolu insanının hayatını ve toplumsal değişimi sade, akıcı bir dille anlatmasıyla tanınıyor.

Türkiye Yazarlar Birliği, Kutlu’ya 1981’de Yoksulluk İçimizde, 1983’te de Ya Tahammül Ya Sefer ile hikâye ödülünü verdi.

Kitap hakkında kısa bilgiler

• Yayınevi ve ilk baskı: Dergâh Yayınları, 2000. İlk baskısı 115 sayfa.
• Ödül: Kitap, 2000 yılında Türkiye Yazarlar Birliği Dil Ödülü’nü aldı.
• Sinema uyarlaması: Eser, Osman Sınav’ın yönettiği ve 2012’de vizyona giren Uzun Hikâye filmine uyarlandı. Filmde Ali’yi Kenan İmirzalıoğlu, Münire’yi Tuğçe Kazaz canlandırdı.

Kimlere önerilir?

Kalın romanlara başlamakta zorlanıyorsan Uzun Hikâye iyi bir başlangıç olabilir. Kitap ince ve küçük hikâyelerin bir araya gelmesinden oluştuğu için ders arasında ya da yolculukta parça parça okuyabilirsin. Göç, aile bağları ve bir yere ait olma duygusu üzerine düşünmeyi seviyorsan, Anadolu’nun yakın geçmişini sade bir dille okumak istiyorsan ya da Türkçeyi özenle kullanan yazarları keşfetmek istiyorsan bu kitap tam sana göre. Okuduktan sonra filmini izleyip iki anlatımı karşılaştırabilirsin; bu, okuma grubunda tartışmak için de güzel bir konu çıkarır.

Mustafa Kutlu’dan okuyabileceğin başka eserler

• Yokuşa Akan Sular (1979, hikâye)
• Ya Tahammül Ya Sefer (1983, hikâye): Türkiye Yazarlar Birliği ödülünü aldığı kitaplardan biri.
• Sır (1990, hikâye)
• Beyhude Ömrüm (2001, hikâye): Uzun Hikâye’den bir yıl sonra yayımlandı.

Kaynaklar

• Küre Ansiklopedi: Mustafa Kutlu
• Biyografya: Mustafa Kutlu
• Akademik makale: An Analysis of Uzun Hikâye by Mustafa Kutlu (PDF)

Diğer kitap inceleme yazılarımız için:
Hayvan Çiftliği – George Orwell (Kitap İncelemesi)
“Satır Arası” serisi