kültür · 3 dk

Aleksey Nikolayeviç Tolstoy

Fikir ile Gelecek Editörlüğü · 23 Şubat 2022 · güncellendi: 4 Kasım 2026

KısacaAleksey Nikolayeviç Tolstoy, Lev Tolstoy’un uzaktan akrabası olan, 1883’te doğup 1945’te Moskova’da ölen Rus yazar ve şairdir. Birinci Dünya Savaşı’nda savaş muhabirliği yaptı; Mars’ta geçen Aelita romanını ve devrimi anlatan Azap Yolu üçlemesini yazdı, üç kez Stalin Ödülü kazandı.

Rusya’yı anlamak istiyorsanız mutlaka okumanız gerekir denilen bir yazar, şair; kendisi Tolstoy dendiğinde aklımıza ilk gelen Lev Tolstoy’un uzaktan akrabası olan, dünyada belki de hak ettiği üne kavuşamamış fakat Rusya’nın ileri gelen yazarlarından birisi olmayı başaran Aleksey Nikolayeviç Tolstoy.

Aleksey Nikolayeviç Tolstoy Hayatı

Tolstoy, 10 Ocak 1883 tarihinde Rusya’da dünyaya gelmiştir. Soylu bir aileye sahip olan Aleksey, öğrenim hayatına evde özel bir eğitim görerek başladıktan sonra lise eğitimini tamamlamış ve ardından mühendislik eğitimi almak üzere Petersburg’a gitmiştir. Bu senelerde edebiyata olan ilgisini fark ederek ilk şiirlerini yazmaya başlayan Tolstoy, diplomasını almasına az bir süre kala edebi çalışmalarına ağırlık vermek amacıyla bölümünü bırakmış ve bu süreçten itibaren de hayatı değişmiştir. Artık edebiyata daha çok zaman ayırabilen Tolstoy bu yıllarda ilk düzyazısını, öyküsünü ve romanını yazar. Fakat 1914 yılında Birinci Dünya Savaşı’nın başlamasıyla birlikte Tolstoy kendisini, edebiyattan uzakta bir savaş cephesinde bulur. Savaş muhabiri olarak cephelerde bulunan Tolstoy, 1917 yılında Rusya’da yaşanan Büyük Sosyalist Ekim Devrimi ya da Bolşevik Devrimi olarak bilinen ayaklanmayla birlikte tekrar orduya katılmak durumunda kalmıştır. Daha sonraki yıllarda bu yaşadıklarından oldukça etkilenen Tolstoy, savaş hakkında birçok eser verir. Hayatındaki bu büyük değişimler sonucu edebiyat ile daha fazla ilgilenebilmek adına farklı ülkelerde yaşayan Tolstoy, 1919’dan itibaren Batı Avrupa’da yaşadı, 1921 yılında Paris’ten Berlin’e geçti ve burada belki de en önemli eserlerinden biri olan Aelita romanını yazdı. Romanda, bir Sovyet mucidi ile eski bir Kızılordu neferinin Mars’ta bir uygarlık savaşının içinde yer almalarından bahsedilmektedir.

“Düşünmeye başlıyor, sonra hemen bırakıyordu; daha doğmadan ölüyordu kafasında düşünceler.”

Aleksey Tolstoy, 1923 yılında ülkesine geri döner ve bu sefer Azap Yolu isimli üçlemesini yazar. Rusya’daki devrimi konu alan bu roman günümüzde The Road to Calvary isimli mini bir diziye de uyarlanmıştır. Türkiye’de en çok ilgi çeken romanlarının başında gelen bu eser; Birinci Dünya Savaşı, Büyük Sovyet Devrimi gibi konuları ele alır. Üçlemenin ilk kitabı İki Kız Kardeş, ikinci kitap Yıl 1918 ve üçüncü kitap ise Kederli Sabah adını taşır.

“Savaşta kahramanlar yoktur, hırslı insanlar vardır ve aptallar. Kimse savaşa gitmez, savaşa gitmeye zorlanır ve gidenlerde korkaklardır.”

Daha sonraları Tolstoy, üç kez Stalin Ödülü kazanmıştır. İkinci Dünya Savaşı sıralarında ise tekrar savaş ile ilgili birçok deneme, makale ele almıştır.

Aleksey Nikolayeviç Tolstoy Ölümü

Aleksey Tolstoy, 23 Şubat 1945 tarihinde kansere yenik düşerek 62 yaşında Moskova’da vefat etmiştir.

Aleksey Nikolayeviç Tolstoy Eserleri

Romanları