Oscar Ödülleri Nasıl Belirlenir? 94. Oscar (2022) Adayları ve Kazananları

Her yıl mart ayında sinema dünyasının gözü Los Angeles’a çevrilir. Peki bir filmin Oscar kazanacağına kim karar veriyor? Eleştirmenler mi, seyirciler mi, yoksa bir jüri mi? Cevap bunların hiçbiri. Bu yazıda önce Oscar’ların nasıl belirlendiğini anlatıyoruz, ardından 2022’de düzenlenen 94. Akademi Ödülleri’nin adaylarını ve kazananlarını derliyoruz.

Oscar’ları kim veriyor?

Oscar’ları, ABD merkezli Sinema Sanatları ve Bilimleri Akademisi verir. Akademinin 10 binden fazla üyesi var ve üyeler oyunculuk, yönetmenlik, görüntü yönetimi, kurgu, ses gibi 17 şubeye ayrılıyor. Üyelerin büyük bölümü sinema sektöründe çalışan profesyoneller; şubeler arasında yapımcılar, yöneticiler ve tanıtım uzmanları da bulunuyor.

Oylama nasıl işliyor?

1. Aday belirleme: Her şube çoğunlukla kendi alanının adaylarını seçer. Yönetmenler yönetmenleri, oyuncular oyuncuları aday gösterir. En İyi Film adaylarını ise tüm oy hakkı olan üyeler belirler.
2. Final oylaması: Adaylar açıklandıktan sonra tüm üyeler her kategoride oy kullanabilir. Oylama, törenden kısa süre önce birkaç gün boyunca çevrim içi yapılır.
3. En İyi Film için sıralamalı oy: Üyeler En İyi Film adaylarını tercih sırasına koyar. Birinci tercihlerin yüzde 50’sinden fazlasını alan film kazanır. Kimse bu eşiği geçemezse en az birinci tercih alan film elenir ve o oy pusulaları seçmenin bir sonraki tercihine aktarılır. Bu işlem bir film çoğunluğa ulaşana kadar sürer.
4. Sayım: Oyları denetim şirketi PricewaterhouseCoopers (PwC) sayar. Sonuçları törenden önce yalnızca iki PwC ortağı bilir ve mühürlü zarfları sahneye onlar getirir.

Bu sistemin bir sonucu şu: En İyi Film’i kazanan yapım, her zaman en çok “birinci tercih” alan film olmayabilir. Geniş bir kesimin ikinci, üçüncü tercihine giren, yani az kişinin sevmediği filmler bu sistemde avantajlı olabiliyor.

94. Oscar: Tören ve genel tablo

94. Akademi Ödülleri töreni 27 Mart 2022’de Los Angeles’ta düzenlendi ve 23 kategoride ödül dağıtıldı. Gecenin en çok konuşulan sonuçları şunlardı:

• CODA, Apple TV+’ın filmi olarak En İyi Film ödülünü kazanan ilk dijital platform yapımı oldu. İşitme engelli bir ailenin işiten kızını anlatan film, aday olduğu üç dalın üçünde de kazandı.
• CODA’daki rolüyle En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu seçilen Troy Kotsur, oyunculuk dalında Oscar kazanan ilk işitme engelli erkek oyuncu oldu.
• Denis Villeneuve’ün yönettiği Dune, görüntü yönetimi, kurgu, özgün müzik, yapım tasarımı, ses ve görsel efekt dallarında 6 ödül alarak gecenin en çok ödül kazanan filmi oldu.
• Tören, Will Smith’in sahnede ödül takdim eden Chris Rock’a tokat atmasıyla da gündeme geldi. Akademi sonrasında Smith’i 10 yıl boyunca Akademi etkinliklerinden men etti.

Ana kategorilerde adaylar ve kazananlar

Kazananlar kalın yazıyla belirtilmiştir.

En İyi Film

• Belfast
• CODA (kazanan)
• Don’t Look Up
• Drive My Car
• Dune
• King Richard
• Licorice Pizza
• Nightmare Alley
• The Power of the Dog
• West Side Story

En İyi Yönetmen

• Kenneth Branagh, Belfast
• Ryusuke Hamaguchi, Drive My Car
• Paul Thomas Anderson, Licorice Pizza
• Jane Campion, The Power of the Dog (kazanan)
• Steven Spielberg, West Side Story

En İyi Kadın Oyuncu

• Jessica Chastain, The Eyes of Tammy Faye (kazanan)
• Olivia Colman, The Lost Daughter
• Penélope Cruz, Parallel Mothers
• Nicole Kidman, Being the Ricardos
• Kristen Stewart, Spencer

En İyi Erkek Oyuncu

• Javier Bardem, Being the Ricardos
• Benedict Cumberbatch, The Power of the Dog
• Andrew Garfield, Tick, Tick… Boom!
• Will Smith, King Richard (kazanan)
• Denzel Washington, The Tragedy of Macbeth

En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu

• Jessie Buckley, The Lost Daughter
• Ariana DeBose, West Side Story (kazanan)
• Judi Dench, Belfast
• Kirsten Dunst, The Power of the Dog
• Aunjanue Ellis, King Richard

En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu

• Ciarán Hinds, Belfast
• Troy Kotsur, CODA (kazanan)
• Jesse Plemons, The Power of the Dog
• J.K. Simmons, Being the Ricardos
• Kodi Smit-McPhee, The Power of the Dog

Senaryo ve uluslararası film

En İyi Uyarlama Senaryo

• CODA, Siân Heder (kazanan)
• Drive My Car
• Dune
• The Lost Daughter
• The Power of the Dog

En İyi Orijinal Senaryo

• Belfast, Kenneth Branagh (kazanan)
• Don’t Look Up
• King Richard
• Licorice Pizza
• The Worst Person in the World

En İyi Uluslararası Film

• Drive My Car, Japonya (kazanan)
• Flee
• The Hand of God
• Lunana: A Yak in the Classroom
• The Worst Person in the World

Teknik ve diğer kategorilerde kazananlar

Sinemaseverler için: Bu listeden nasıl yararlanırsın?

Oscar listeleri, film zevkini genişletmek için iyi bir başlangıç noktası. 2022 listesinden birkaç öneri:

• Farklı bir sinema dili için: Japon yönetmen Ryusuke Hamaguchi’nin Drive My Car’ı hem En İyi Film hem En İyi Uluslararası Film adayı oldu. Yavaş akan, diyaloğa dayalı bir filmle sabrını ödüllendirmek isteyenlere.
• Teknik işçiliği izlemek için: Dune’u görüntü, ses ve müzik açısından dikkatle izlemek, film yapımında “görünmeyen” işlerin ne kadar belirleyici olduğunu gösterir.
• Belgesel sevenler için: Summer of Soul, 1969’da Harlem’de düzenlenen ve uzun yıllar arşivde kalan bir müzik festivalini anlatıyor.

Bir ödül listesini okurken şunu da akılda tutmak iyi olur: Oscar, binlerce sektör profesyonelinin tercihlerinin toplamı. Bir filmin kazanmaması onun daha az değerli olduğu anlamına gelmiyor; kazanması da herkesin seveceğini garanti etmiyor.

Kaynaklar

• PBS NewsHour: How are Oscars winners decided? Here’s how the voting process works
• BFI: Oscars 2022, the winners in full
• NPR: Oscars 2022 Academy Award winners
• Axios: Apple TV+ makes history as first streamer to win Best Picture Oscar
• Phoenix New Times: Troy Kotsur, oyunculuk Oscar’ı kazanan ilk işitme engelli erkek

Samet ERDEM