Popüler Üniversite Bölümleri: Türkiye’de Yükselen ve Yeni Açılan Programlar
Türkiye'de ilgi gören ve yeni açılan üniversite bölümleri: yapay zekâ, siber güvenlik, enerji, sağlık bilimleri. YÖK Atlas ile tercih için kontrol listesi.
Fikir ile Gelecek Editörlüğü · · güncellendi:
Her tercih döneminde “en popüler bölümler hangileri?” sorusu yeniden gündeme gelir. Popülerliğin iki anlamı var: Birincisi, çok sayıda adayın tercih ettiği ve kontenjanları hızla dolan bölümler. İkincisi, iş dünyasındaki dönüşüm nedeniyle yeni açılan ya da önemi artan programlar. Bu yazıda ikisine birlikte bakıyoruz: Türkiye’de ilgi gören ve yeni açılan bölümleri, bu bölümlerin hangi kariyerlere açıldığını ve tercih yaparken neyi kontrol etmen gerektiğini anlatıyoruz.
Türkiye’de yükselen eğilim: Dijital ve yapay zekâ programları
YÖK, 2024-2025 akademik yılında 20 üniversitede yazılım, yapay zekâ ve siber güvenlik alanlarında 70’ten fazla ön lisans ve lisans programı açtı. Şubat 2025’te yapılan açıklamaya göre bu programların 50 üniversitede daha açılması, böylece toplam sayının 70 üniversiteye çıkması planlanıyor. Basına yansıyan bilgilere göre İTÜ’nün ilk kez öğrenci alan Siber Güvenlik Mühendisliği programına YKS’de ilk 2.000 içindeki adaylar yerleşti.
Bu tablo, yapay zekâ ve siber güvenliğin artık yalnızca bilgisayar mühendisliğinin alt dalı olmadığını, kendi başına bölüm haline geldiğini gösteriyor.
İlgi gören ve önemi artan bölümler
Aşağıdaki tabloda alanları, YÖK Atlas’ta arayabileceğin program adlarıyla birlikte topladık. Program adları üniversiteden üniversiteye küçük farklılıklar gösterebilir.
| Alan | Örnek program adları | Neden ilgi görüyor? |
|---|---|---|
| Yapay zekâ ve veri | Yapay Zekâ Mühendisliği, Yapay Zekâ ve Veri Mühendisliği, İstatistik | Neredeyse her sektörde veriye dayalı karar ve otomasyon ihtiyacı |
| Yazılım ve bilişim | Bilgisayar Mühendisliği, Yazılım Mühendisliği, Yönetim Bilişim Sistemleri | İŞKUR’un 2024 araştırmasında işverenlerin önemi artacak dediği meslekler arasında |
| Siber güvenlik | Siber Güvenlik Mühendisliği, Siber Güvenlik ön lisans programları | Bankacılık, e-devlet ve e-ticaretin yaygınlaşması |
| Enerji ve çevre | Enerji Sistemleri Mühendisliği, Çevre Mühendisliği | Yenilenebilir enerji yatırımları ve iklim politikaları |
| Sağlık teknolojileri | Biyomedikal Mühendisliği, Moleküler Biyoloji ve Genetik | Tıbbi cihaz, genetik analiz ve dijital sağlık uygulamaları |
| Sağlık bilimleri | Dil ve Konuşma Terapisi, Beslenme ve Diyetetik, Fizyoterapi ve Rehabilitasyon | Yaşlanan nüfus ve koruyucu sağlığa artan ilgi |
| Üretim ve otomasyon | Mekatronik Mühendisliği, Makine Mühendisliği | Robotik, otomasyon ve akıllı üretim |
| Ticaret ve pazarlama | İşletme, Uluslararası Ticaret, E-Ticaret ve Pazarlama (ön lisans) | E-ticaretin büyümesi ve dijital pazarlama ihtiyacı |
| İnsan ve toplum | Psikoloji, Sosyal Hizmet, Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık | Ruh sağlığı ve sosyal destek hizmetlerine talep |
| Yaratıcı alanlar | Gastronomi ve Mutfak Sanatları, Dijital Oyun Tasarımı | Turizm, yeme-içme ve dijital eğlence sektörlerinin büyümesi |
Yapay zekâ ve veri mühendisliği
Matematik, istatistik ve programlamanın birleştiği bir alan. Makine öğrenimi modelleri geliştirmek, büyük veri setlerini analiz etmek ve bu modelleri ürünlere dönüştürmek öğretiliyor. Dünya Ekonomik Forumu’nun 2025 raporu da büyük veri ve yapay zekâ uzmanlarını en hızlı büyüyen meslekler arasında gösteriyor. Güçlü matematik altyapısı ister; “yapay zekâ kullanmak” ile “yapay zekâ geliştirmek” arasındaki farkı bilerek tercih et.
Siber güvenlik
Ağ güvenliği, kriptografi, sızma testleri ve olay müdahalesi gibi konuları kapsıyor. Lisans programları mühendislik temelli; ön lisans programları ise daha uygulamalı ve güvenlik operasyon merkezlerinde (SOC) çalışmaya yönelik. Bu alanda sertifikalar ve uygulamalı yarışmalar (CTF) da kariyerde önemli rol oynuyor.
Enerji sistemleri ve çevre mühendisliği
Güneş, rüzgâr ve jeotermal gibi kaynaklar, enerji verimliliği ve karbon yönetimi bu alanların gündeminde. WEF raporunda yenilenebilir enerji ve çevre mühendisleri yüzde olarak en hızlı büyüyen meslekler arasında yer alıyor.
Dil ve konuşma terapisi, beslenme ve diyetetik
Sağlık bilimleri fakültelerindeki bu programlar insanlarla birebir çalışmayı seven öğrenciler için güçlü seçenekler. İŞKUR’un 2024 araştırmasında dil ve konuşma terapistliği, işverenlerin önemi artacak dediği meslekler arasında anılıyor. Bu alanlarda mesleki uygulama genellikle ilgili mevzuata ve klinik staj şartlarına bağlı; programın uygulama olanaklarını mutlaka incele.
Mekatronik ve biyomedikal mühendisliği
Mekatronik; makine, elektronik ve yazılımı birleştirerek robotik ve otomasyon sistemleri tasarlamayı öğretir. Biyomedikal mühendisliği ise tıbbi cihazlar, görüntüleme sistemleri ve biyomalzemeler üzerine çalışır. Her ikisi de disiplinler arası olduğu için geniş bir temel ders yükü getirir.
Gastronomi ve dijital oyun tasarımı
Yaratıcı alanlar da tercih listelerinde giderek daha fazla yer alıyor. Gastronomi programları mutfak tekniklerini, gıda güvenliğini ve işletmeciliği birleştirir. Dijital oyun tasarımı ise sanat, hikâye anlatımı ve programlamayı bir araya getirir. Her iki alanda da portfolyo ve sektör deneyimi, diploma kadar belirleyici.
Popüler bölüm her zaman doğru bölüm mü?
Bir bölümün popüler olması, onun senin için doğru olduğu anlamına gelmez. Bazı tuzaklar:
- Yeni açılan program, yeni kadro: Yeni programların bir kısmında akademik kadro ve laboratuvar altyapısı henüz oluşma aşamasında olabilir. YÖK Atlas’ta öğretim üyesi sayısına ve programın kaç yıldır öğrenci aldığına bak.
- İsim cazibesi: “Yapay zekâ” adı taşıyan bir program ile güçlü bir bilgisayar mühendisliği programı arasında içerik farkı sanıldığı kadar büyük olmayabilir. Ders planlarını karşılaştır.
- Kalabalık etkisi: Çok popüler alanlarda mezun sayısı da hızla artar. Sadece bölüm adına değil, kazanacağın becerilere ve deneyimlere odaklan.
- İlgi uyumu: Matematikten keyif almayan biri için veri mühendisliği, insanlarla çalışmayı sevmeyen biri için terapi bölümleri zorlayıcı olabilir.
Tercih öncesi YÖK Atlas kontrol listesi
- Başarı sırası ve kontenjan: Son yılların taban sıralamalarına bak; tek bir yıla göre karar verme.
- Akademik kadro: Profesör, doçent ve doktor öğretim üyesi sayısını incele.
- Öğretim dili ve hazırlık: İngilizce ya da kısmen İngilizce programlarda hazırlık sınıfı olup olmadığını kontrol et.
- Ücret ve burs: Vakıf üniversitelerinde burs oranlarını ve ücretleri karşılaştır.
- Değişim olanakları: Erasmus ve diğer değişim anlaşmalarına bak.
- Ders planı: Üniversitenin kendi web sitesindeki müfredatı açıp hangi derslerin zorunlu, hangilerinin seçmeli olduğunu gör.
Daha geniş bir karar çerçevesi için üniversite seçimi nasıl yapılır rehberimize, mesleklerin genel eğilimleri için geleceğin meslekleri yazımıza göz atabilirsin.
Kaynaklar
Sıradaki
Bu yazıyı sevdiysen FiG Notları'na abone ol: iki haftada bir pazar, 5 dakikalık okuma.
Bir hata mı gördün? Bize yaz, düzeltelim.