Kahve Nereden Çıktı ve Kahve Türleri Nelerdir?

Sabah uyanamayınca bizi uyandıran, sınav haftalarında zihnimizi açan, tatlı ve acı tüm sohbetlerde bize eşlik eden sadece çay değildir, biri daha var: KAHVE. Günümüzde her köşe başında görebilecek kadar hayatın içinde olan kahve, uluslararası franchiselerin yayılması ile hayatımızın vazgeçilmez bir parçası haline geldi. Öyle ki dünyada bir günde 2,25 milyar fincan kahve içiliyor. Peki bu kahverengi sıvı nasıl bizi kendine bu kadar bağladı, haydi gelin kahve nasıl yapılır ve kahve türleri nelerdir sorularına biraz daha yakından bakalım. Hazır mısınız?

Kahve ve Keçiler

Kahve nereden çıktı, kimin aklına geldi, öylece duran bir bitkinin meyvesini alıp kaynatarak suyunu içmek, nereden esti derseniz cevap: Keçiler… Evet yanlış okumadınız.

Efsaneye göre 3.yy. da bir keşiş olarak Etiyopya’da yaşayan Khaldi isimli çobanın gözlem yetenekleri sayesinde keşfedildi. Khaldi bir gün keçilerin parlak, koyu yapraklı bir ağaçtaki kırmızı meyveleri yerken çılgınca dans ettiklerini görmüş ve bunun üstüne bu gizemli meyveden kendisi de denemiştir. Enerji verici etkisini fark ettikçe de bu keşfini etrafındakiler ile paylaşmış. İşte o günden bu güne hala herkesin enerji deyince aklına gelen Kahvenin doğuş hikayesi de kendisi gibi enerjik, çılgın ve farklı…

Daha sonra Arap keşişler, kahve meyvesi kavurmuş ve sıvı şeklinde içerek denemek istemişler. İnsanoğlu iyi ki meraklı ve yeni şeyler denemeye açık, yoksa bugün kahve hâlâ keşfedilmemiş olabilirdi.

Kahvenin İsmi Nereden Geliyor?

Bu konuda kesin bir bilgi olmamakla birlikte birçok farklı görüş mevcut.

Bir grup, Arapça olan “kahva” (gahwah) sözcüğünden geldiğini savunur. Gahwah; kuvvet, kudret, enerji demektir.  Başka bir grup ise, kahvenin anayurdunun Etiyopya’daki “Kaffa” ili olduğunu ve bu nedenle de kahveye ismini verdiğini söyler.

Anavatanı

Yeni biriyle tanışınca” memleket neresi” denir ya genelde her gün dünyada günde 2,25 milyar fincan kahve içiyoruz peki severek tükettiğimiz kahvenin ana vatanını hiç merak ettiniz mi?

Anavatanı Afrika olsa da kahve Asya ve Amerika’ da dahil olmak üzere 20 çeşidi olan bir ağaçtır.  En çok bilinen ikili “Coffea Arabica” ve “Coffea Canephora” yani Robusta’dır.

Kahve ağacı, bol yağış alan nemli ortamları sever. Büyüyüp gelişerek meyve üretmesi için 3-5 yıl geçmesi gerekir. Bembeyaz bir çiçekten yolculuğuyla lezzetli aromalara dönüşür.

Arabica ve Robusta’nın farkı şöyledir. Arabica daha yüksek rakımlarda yetişir fakat Robusta deniz seviyesine daha yakındır. Arabica daha geç olgunlaşır ve böylece aroması daha lezzetli olur. Robusta’nın aromasını aslında hepimiz biliyoruz çünkü süpermarketlerde satılan kahveler genellikle Robusta çekirdeklerinden elde edilir.

Kahve Türleri Nelerdir?

Dünya’nın her yerinde farklı ülkeleri birleştiren Kahve tabii ki bu birleştirici özelliği etrafında da farklı şekillere giriyor. Dünya’nın dört bir yanından kahvelerle tanışmaya hazır mısınız? Öyleyse hadi devam edelim…

Kahve çeşitleri coğrafi kökenlerine göre kategoriye ayrılabilir:

1-Afrika Kahveleri:

• Etiyopya- Habeşistan

Tabii ki de ilk durağımız Etiyopya. Kahveler toplandıktan sonra 12 saat içinde kabukları soyuluyor ve artık “Yıkanmış” olarak anılıyorlar. Bu “Yıkanmış” çekirdeklerle hazırlanan kahve daha çok çayı andıran bir tada sahip. Ayrıca dünyanın en güzel kahvelerinden olan “Yirgacheffe” burada yetişir. Etiyopya dünyanın 5. büyük kahve üreticisidir.

• Kenya

Kıtanın bir diğer ucunda yer alan Kenya’yı Etiyopya ile birleştiren şey tabii ki de kahve aşkı… Kenya kahvesi parlak, meyveli ve asidite oranı oldukça yüksek, bu yüzden zaman zaman şarabı andırdığı da söylenir.

2-Amerika Kahveleri:

Kahve deyince akla gelen bir diğer yer ise özellikle son dönemlerde aklımıza popüler kültürle ve kahveye yüklediği yeni sıfatlarla onu hayatımıza iyice kazıyan bir yerden geliyor… Tabii ki Amerika!

• Kosta Rika

Yüksek rakımlı bölgelerde yetişen Kosta Rika kahveleri de en çok tercih edilen kahvelerdendir. Yumuşak içimli olması, aroması, kıvamlı ve lezzetli oluşu onu bir tık öne çıkarmaktadır.

• Guatemala

On numara kahveleriyle Dünya kahve üretiminde de 10. Sırada yer alan Guatemala volkanik arazileriyle zengin ve güçlü aromasıyla mükemmel kahveler yetiştirir. Guatemala kahveleri baharatlı, meyvemsi ve bazen isli tatlarıyla çok az asitlidir.

• Brezilya

Futbolu, samba dansı ve dünyaca ünlü Rio Karnavalı ile tanınan Brezilya  aynı zamanda Türkiye’de ve dünyada en çok kahve satan ülke olma unvanını da kimselere kaptırmıyor. Alabileceğiniz en ucuzundan en kalitelisine kadar en geniş ürün yelpazesine sahip olmasının bu durumdaki yeri tartışılmaz.  Brezilya kahvesinin hafif tatlı ve fındıklı bir aromaya sahip olduğunu söyleyebiliriz.

• Kolombiya

Her ne kadar Kolombiya denilince akla Shakira gelse de biz bugün kahvesinden bahsedeceğiz. Dördüncü büyük kahve üreticisidir. Kalite standardı bu ününü korumak için devlet tarafından kontrol altındadır. Kuzey Amerika’da en çok aranan kahvedir. Bahçe ve rakım değiştikçe aroması değişir. Engebeli arazisi nedeniyle zor ama yüksek kaliteli kahve üretilir. Dengeli asiditesi ve yumuşak içimi nedeniyle çok sevilen kahveler arasındadır.

3-Güneydoğu Asya Kahveleri:

• Endonezya

Kahve üreticiliğinde üçüncü sırada kendine yer bulan Endonezya. Diğerlerinin aksine genellikle Robusta türü kahve yetiştirir. Kahveleri Endonezya kahvesi olarak bilinmek yerine daha çok bölgesel adlarıyla tanınır. Sumatra, Java, Sulawesi ve Timor kahve sevenleri iyi bildikleri isimlerdir. Dünyanın en pahalı kahvesi olan “Kopi Luwak” (misk kedisi kahvesi) de burada üretilir.

4-Karayip Kahveleri:

Jamaika

Jamaika ile ünlü iki şey var birincisi dünyanın en hızlı adamı olan Usain Bolt, ikincisi ise kahvesi yani Blue Mountain. Jamaica Blue Mountain ultra premium sınıfında bir kahvedir.  Bu değerli kahve, kahve dünyasında ahşap varillerde saklanan ve satılan tek kahve olarak da ünlenmiştir. Yalnızca Kingston’un kuzeyindeki dağlarda küçük bir alanda ve yalnızca 3.000 feet’in üzerindeki yükseklikte yetişmekte toplanması ve üretimi de bir o kadar zordur.

5-Hawaii Kahveleri

Jamaica ile lüks kahve konusunda yarışan yer Hawaii. Hawaii’nin en ünlü, en değerli ve en çok aran kahvesi, büyük adada yetişen Kona kahvesidir. Faal olan Mauna Lao volkanının yamaçları, uygun hava koşulları da eklendiğinde, kahve yetiştirmek için biçilmiş kaftan haline getirmektedir. Genç kahve ağaçları burada siyah volkanik topraklarda, fideler ise toprak yerine genelde kayalıklarda yetiştirilir ve daha sonra sınıflandırılır. Sınıflandırmanın en üstündeki dereceye “Peaberry” adı verilir. Kavurması oldukça kolay olan bu çekirdek, turunçgiller ve dut benzeri meyveleri akla getiren bir tada sahiptir.

Şimdilik dünyadan kahve türlerini inceledik, kahve türleri nelerdir sorusuna cevap verdik. Kahve ile kaldığımız bu güzel yolculuğa, hepimizin aşina olduğu Latte, Americano gibi tatları incelediğimiz bir sonraki yazımızda görüşmek üzere. O zamana kadar kahvesiz ayrıca Fikir ile Gelecek’siz kalmayı aklınızdan bile geçirmeyin.

 

CELİLE AYDOĞDU