Depremde Yapılması Gerekenler: Deprem Öncesinde, Anında, Sonrasında

Deprem Öncesi Yapılması Gerekenler

Deprem, ne zaman ve nerede olacağı önceden kestirilemeyen doğal bir afettir. Ancak depreme karşı hazırlıklı olmak, can kayıplarını ve maddi zararları en aza indirebilir. Bu nedenle depremden önce alınacak önlemler, hayat kurtarıcıdır. Bu sebeple depremde yapılması gerekenler öncesinde, deprem anında ve sonrasında olmak üzere üç başlığa ayrılır.

1. Deprem Çantası Hazırlayın

Her evde bulunması gereken en temel şeylerden biri deprem çantasıdır. Bu çanta, acil durumda ilk 72 saat boyunca ihtiyaç duyulabilecek malzemeleri içermelidir. Peki deprem çantasında neler olmalı?

• Su ve dayanıklı gıdalar (konserve, bisküvi, kuruyemiş)

• İlk yardım malzemeleri

• El feneri ve yedek piller

• Powerbank ve yedek şarj kablosu

• Islak mendil, tuvalet kağıdı, maske

• Battaniye ve yedek kıyafet

• Nakit para, kimlik fotokopisi ve acil durum iletişim bilgileri

2. Evinizi Depreme Karşı Güvenli Hale Getirin

Mobilyaların sabitlenmesi, dolapların ve kitaplıkların devrilmesini önler. Yatakların üzerine ağır eşya asmamaya dikkat edin. Elektrik ve gaz tesisatının bakımlı olması, olası yangın riskini azaltır.

3. Acil Durum Planı Oluşturun

Aile bireyleriyle birlikte bir acil durum iletişim planı yapın. Herkesin toplanacağı güvenli bir alan belirleyin ve düzenli tatbikatlar yaparak refleks haline getirin.

---

Deprem Sırasında Yapılması Gerekenler

Deprem anında panik yapmak yerine bilinçli hareket etmek, hem kendinizin hem de çevrenizdekilerin hayatını kurtarabilir. Bu yüzden şu kuralları bilmek ve uygulamak önemlidir:

1. Çök-Kapan-Tutun

Deprem sırasında en güvenli pozisyon “çök-kapan-tutun” hareketidir. Sağlam bir eşyanın (masa, koltuk gibi) yanına çökün, başınızı ve ensenizi koruyacak şekilde kapanın ve eşyanın ayağına tutunarak sarsıntının bitmesini bekleyin.

2. Pencerelerden ve Raflardan Uzak Durun

Cam kırıkları ve düşen eşyalar ciddi yaralanmalara yol açabilir. Bu yüzden pencere kenarlarından ve ağır eşyaların bulunduğu raflardan uzak durun.

3. Merdiven ve Asansör Kullanmayın

Sarsıntı sırasında dışarıya çıkmak tehlikeli olabilir. Merdivenler çökebilir, asansörler sıkışabilir. Güvende olduğunuz yerden ayrılmadan deprem bitene kadar bekleyin.

---

Deprem Sonrasında Yapılması Gerekenler

Deprem sona erdiğinde her şey bitmiş gibi görünse de, aslında en dikkatli olunması gereken dönem başlar. Artçı sarsıntılar, gaz kaçağı, elektrik arızası gibi riskler hâlâ devam eder. İşte depremde yapılması gerekenlerden hayata devam etmenizi sağlayacak başlıklardan biri olan deprem sonrası yapılması gerekenler:

1. Kendinizi ve Çevrenizi Kontrol Edin

Öncelikle kendinizde ve yakınlarınızda yaralanma olup olmadığını kontrol edin. İlk yardım bilgisine sahipseniz yaralılara müdahale edin. Panik yapan kişileri sakinleştirmeye çalışın.

2. Gaz ve Elektriği Kapatın

Eğer evinizde gaz sızıntısı ihtimali varsa, ana vanayı kapatın ve kibrit, çakmak gibi ateş kaynaklarından uzak durun. Elektrik sisteminde bir arıza sezerseniz sigortaları kapatın.

3. Açık ve Güvenli Bir Alana Geçin

Bina içinde kalmak, artçı sarsıntılarda risk oluşturabilir. Bu yüzden en kısa sürede açık bir alana geçin. Toplanma alanlarını önceden biliyorsanız, oraya gitmek en güvenli seçenektir.

4. İletişim Kanallarını Bilinçli Kullanın

Telefon hatları yoğun olabilir. SMS ya da internet tabanlı mesajlaşma uygulamaları ile sevdiklerinize ulaşıp durumunuzu bildirin. Acil olmayan durumlarda telefon görüşmesi yapmaktan kaçının.

5. Yetkililerin Açıklamalarını Takip Edin

AFAD gibi resmi kaynaklardan gelen duyuruları dikkate alın. Asılsız söylentilere inanmak yerine sadece güvenilir kaynaklara kulak verin.

---

Son Söz: Bilinç Hayat Kurtarır

Deprem, engellenemez bir doğa olayı olsa da; doğru bilgi, bilinçli hazırlık ve hızlı kararlar sayesinde etkilerini büyük ölçüde azaltmak mümkündür. Unutmayın; bir afet anında yardım gelene kadar ilk kurtarıcı sizsiniz. Depremde yapılması gerekenler konusunu tüm aşamalarıyla beraber anlayıp, zaman kaybetmede uygulamaya geçmek gerekir. Evinizde bir deprem çantası hazırlamak, çocuklarınıza deprem öncesinde, deprem anında ve deprem sonrasında nasıl davranmaları gerektiğini öğretmek ve toplanma alanlarını bilmek, sizi bir adım öne taşır.

Sıkça Sorulan Sorular (FAQ)

Deprem çantası nedir, içinde ne olmalı?

Deprem çantası; acil durumda ilk 72 saat boyunca temel ihtiyaçlarınızı karşılayacak malzemeleri içeren bir çantadır. İçerisinde su, konserve gibi gıdalar, ilk yardım malzemeleri, el feneri, yedek pil, powerbank, yedek kıyafet, battaniye, hijyen ürünleri ve kimlik fotokopileri bulunmalıdır.

Deprem sırasında ne yapmalıyım?

Sarsıntı başladığında panik yapmadan “çök-kapan-tutun” pozisyonuna geçin. Pencerelerden ve düşebilecek eşyalardan uzak durun. Merdiven ve asansör kullanmayın. Güvende olduğunuz yerde depremin bitmesini bekleyin.

Deprem sonrasında telefon kullanmak güvenli mi?

Telefon hatları yoğun olabilir. Bu nedenle SMS veya internet tabanlı mesajlaşma uygulamalarını kullanmanız önerilir. Gereksiz aramalardan kaçınarak hatların açık kalmasını sağlayabilirsiniz.

Toplanma alanını nasıl öğrenebilirim?

AFAD’ın https://www.afad.gov.tr adresinden yaşadığınız bölgedeki acil toplanma alanlarını kolayca öğrenebilirsiniz. Bu bilgiyi telefonunuza kaydedin veya yazılı olarak yanınızda taşıyın.

Depremden sonra eve hemen dönebilir miyim?

Hayır. Binanızın güvenli olduğundan emin olmadan kesinlikle geri dönmeyin. Artçı sarsıntılar yıkıma yol açabilir. AFAD veya belediye yetkilileri binanızı kontrol etmeden içeri girmek risklidir.

Evde tek başımaysam ne yapmalıyım?

Sakin kalmaya çalışın. Sarsıntı bittikten sonra çantanızı alın ve açık bir alana geçin. Yakınlarınıza ulaşarak güvende olduğunuzu bildirin. Mümkünse çevrenizde yardıma ihtiyacı olanlara destek olun.